ป้องกันโรคหืดในลูกน้อยอย่างไรดี

ปัจจุบันโรคภูมิแพ้นั้นพบว่า มีอุบัติการณ์เพิ่มสูงมากขึ้นเรื่อยๆ  รวมถึงโรคหืด พ่อแม่ หลายคนอาจจะเกิดคำถามในใจว่า หากไม่ต้องการให้ลูกน้อยของตนที่เกิดมาต้องมาเป็นโรคหืดนั้นจะมีวิธีป้องกันได้อย่างไรบ้าง ซึ่งจุดมุ่งหมายหลักๆ ก็เพื่อป้องกันไม่ให้ร่างกายของลูกน้อยสร้างภูมิคุ้มกันต่อสารก่อภูมิแพ้ หรือถ้าเกิดการสร้างภูมิคุ้มกันต่อสารก่อภูมิแพ้แล้ว ก็เพื่อป้องกันและลดปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดอาการของโรคหืดในอนาคต ซึ่งการป้องกันดังกล่าวควรเริ่มต้นปฏิบัติตั้งแต่เริ่มตั้งครรภ์เลยดีที่สุด

อย่างที่ทราบกันดีอยู่แล้วว่า พันธุกรรมมีบทบาทต่อการเกิดโรคหืดค่อนข้างมาก พ่อหรือแม่ที่มีประวัติเป็นโรคหืดจะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นโรคหืดในลูกอย่างมากเช่นกัน ซึ่งปัจจัยในแง่ของพันธุกรรมนี้ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ ส่วนวิธีการป้องกันอื่นๆ ที่พบว่าช่วยลดปัจจัยเสี่ยงของการเกิดโรคหืดได้มีเพียง 2 วิธีหลักๆ เท่านั้น คือ

  • การหลีกเลี่ยงการสัมผัสควันบุหรี่ ในมารดาตั้งแต่ช่วงเริ่มตั้งครรภ์ จนถึงหลังคลอด
  • การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวอย่างน้อย จนถึงอายุ 4-6 เดือน
  • หลีกเลี่ยงการให้อาหารเสริมอื่นๆ ในช่วงอายุ 4-6 เดือนแรกหลังคลอด

วิธีการอื่นๆ นอกเหนือจากนี้ ยังไม่พบหลักฐานข้อมูลชัดเจนว่าสามารถป้องกันการเกิดโรคหืดได้ เช่น การแนะนำให้มารดาขณะตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรหลีกเลี่ยงการกินอาหารที่เป็นสารก่อภูมิแพ้ เช่น นมวัว ไข่ หรือถั่วลิสง เป็นต้น ในทางกลับกันกลับพบว่า นอกจากไม่ช่วยป้องกันแล้วอาจทำมารดาขาดสารอาหารโดยไม่จำเป็น หรือแม้แต่การให้มารดาขณะตั้งครรภ์หรือทารกหลังคลอดกินจุลินทรีย์เชื้อเป็น (Probiotics) เพื่อไปเปลี่ยนแปลงระบบภูมิคุ้มกันไม่ให้เกิดโรคภูมิแพ้นั้นก็ยังไม่มีหลักฐานแน่ชัดว่าช่วยป้องกันการเกิดโรคหืดได้

ในกรณีที่พ่อแม่มีปัจจัยเสี่ยงสูง เช่น เป็นโรคหืดอยู่แล้ว และแม่ไม่สามารถให้นมบุตรได้ หรือน้ำนมแม่ไม่เพียงพอ อาจพิจารณาใช้นมผสมสูตรพิเศษชนิดที่แพ้น้อย (Hypoallergenic formula) ทั้งชนิด partially หรือ extensively hydrolysed formula ทดแทนได้

นพ.สมบูรณ์ จันทร์สกุลพร